กลุ่มชาติพันธุ์ชาวเลและชนเผ่าพื้นเมือง

ชาวเล (มอแกน..มอแกลน..อูรัคลาโวย) แห่งอันดามัน

กลุ่มชาติพันธุ์ชาวเลเป็นชนเผ่าพื้นเมืองดั้งเดิม ที่อาศัยหาอยู่หากินบริเวณทะเลอันดามันมาเป็นเวลานาน ประมาณ 300 ปี  ปัจจุบันมีชุมชนชาวเล 41 ชุมชนกระจายในพื้นที่ 5 จังหวัด คือ ภูเก็ต พังงา สตูล ระนอง และกระบี่ ประชากรประมาณ 13,000 คน กลุ่มชาติพันธุ์ชาวเล แบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม คือ กลุ่มมอแกน กลุ่มมอแกลน และกลุ่มอูรัคลาโวย

รูปเด็กชาวเล

ปัญหาที่สำคัญของชาวเล คือ ปัญหาความไม่มั่นคงในที่อยู่อาศัย   ซึ่งมีจำนวนไม่ต่ำกว่า 25 ชุมชนที่ไม่มีเอกสารสิทธิที่ดินและบางส่วนมีความขัดแย้งกับเอกชน ปัญหาสุสานและพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์เพื่อประกอบพิธีกรรมของชาวเล ซึ่งส่วนใหญ่อยู่พื้นที่ชายหาดริมทะเล การรุกรานที่ดินสุสาน/พื้นที่พิธีกรรมของชาวเล ทำให้ชาวเลบางชุมชนไม่มีพื้นที่ชายหาดเพื่อทำพิธีกรรม ซึ่งพบว่ามีปัญหาถึง 15 แห่ง ปัญหาที่ทำกินทางทะเล ชาวเลหากินตามเกาะแก่งและหน้าหาดโดยใช้อุปกรณ์ประมงแบบพื้นบ้าน ปัจจุบันชาวเลไม่มีสิทธิในการเข้าไปหากินในที่ทำกินดั้งเดิมได้ และมีชาวเลถูกเจ้าหน้าที่อุทยานจับกุมพร้อมยึดเรือ อุปกรณ์และสัตว์น้ำ มีปัญหาต่อสุขภาพ การประกาศเขตหากินของกรมอุทยาน ทำให้ชาวเลต้องหากินในทะเลไกลมากขึ้น ต้องดำน้ำลึกถึง 30-50 เมตร ทำให้เกิดอาการน้ำหนีบและมีหลายคนต้องเป็นผู้พิการ ปัญหาเรื่องการศึกษา และภาษาและวัฒนธรรมกำลังสูญหาย ที่ต้องเผชิญกับอคติของคนในสังคมรอบข้างและภายนอก

รูปชาวเล

โดยสรุปปัญหาของกลุ่มชาติพันธุ์ชาวเล เป็นปัญหาที่ได้รับผลกระทบจากการพัฒนาที่ยังไม่สมดุล ทั้ง นโยบายส่งเสริมการท่องเที่ยวและการประกาศเขตอนุรักษ์ต่างๆ และจากนิสัยของชาวเลที่รักสงบ มีวิถีหาอยู่หากินกับธรรมชาติ ไม่สะสม ยังขาดความรู้เรื่องกฎหมายมักถูกหลอกถูกเอาเปรียบ จึงเป็นกลุ่มเปราะบางที่สังคมควรปกป้องเพื่อรักษาความหลากหลายทางวัฒนธรรม วิถีดั้งเดิม และคำนึงถึงสิทธิมนุษยชน

เมื่อวันที่ 2 มิถุนายน พ.ศ.2553 คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบหลักการแนวนโยบายในการฟื้นฟูวิถีชีวิตชาวเล  ตามแนวทางจัดทำพื้นที่วัฒนธรรมพิเศษชาวเลและมอบให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำแผนไปปฏิบัติ  ประกอบด้วย การสร้างความมั่นคงด้านที่อยู่อาศัย การให้ชาวเลสามารถประกอบอาชีพประมงหาทรัพยากรตามเกาะต่างๆได้ โดยผ่อนปรนพิเศษในการที่ใช้อุปกรณ์ดั้งเดิมของกลุ่มชาวเล  การช่วยเหลือด้านสาธารณสุขเพื่อฟื้นฟูผู้ได้รับผลกระทบจากการดำน้ำทำให้เกิดโรคน้ำหนีบและการให้ความรู้เพื่อการป้องกันโรคน้ำหนีบ  การแก้ปัญหาสัญชาติในกลุ่มชาวเลที่ไม่มีบัตรประชาชน การส่งเสริมด้านการศึกษาแก่เด็กและสนับสนุนทุนการศึกษาอย่างต่อเนื่อง พร้อมกับจัดตั้งการศึกษาพิเศษ/หลักสูตรท้องถิ่นที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตชุมชนชาวเล  การแก้ปัญหาอคติทางชาติพันธุ์  การส่งเสริมด้านภาษาและวัฒนธรรมท้องถิ่นของชาวเล การส่งเสริมชุมชนและเครือข่ายชาวเลให้เข้มแข็ง รวมทั้งให้มีงบประมาณส่งเสริม วันนัดพบวัฒนธรรมชาวเล แต่การแก้ปัญหาต่างๆ ยังไม่มีความคืบหน้ามากนัก อันเนื่องจากปัญหาชาวเลเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างที่เกี่ยวข้องกับหลายหน่วยงาน การแก้ปัญหาจึงต้องใช้ความร่วมมือสานพลังจากหลายฝ่าย ทั้งองค์กรทั้งภาครัฐ ภาคเอกและกลุ่มชาวเล จึงจะบรรลุผล และเมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2556 นายกรัฐมนตรีได้ลงนามแต่งตั้งคณะกรรมการอำนวยการบูรณาการนโยบายเพื่อฟื้นฟูวิถีชีวิตและแก้ไขปัญหากลุ่มชาติพันธุ์ชาวเล  

 


ชาวเลหลีเป๊ะเตรียมอุทธรณ์หลังศาลพิพากษาให้แพ้คดีที่ดิน ที่ปรึกษาพีมูฟชี้เสี่ยงสูญเสียชุมชนประวัติศาสตร์ จ่อเสนอนายกฯลงนามคำสั่งแต่งตั้งคกก.แก้ปัญหาชาวเลใหม่

เมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2560 นางสาวสลวย หาญทะเล ชาวเลเกาะหลีเป๊ะ ตำบลเกาะสาหร่าย อำเมือง จังหวัดสตูล เปิดเผยส่า เมื่อวานนี้ (27 มีนาคม) ศาลชั้นต้นจังหวัดสตูลได้พิพากษาในคดีแพ่งให้ชาวเลแพ้คดีความจากการฟ้องร้องไล่ที่และบุกรุกที่ดินโดยนางสิริกัลยา มอญแก้ว ซึ่งเป็นโจทก์ยื่นฟ้องชาวเล 5 ราย

ชาวเลราไวย์ขอให้ศาลสั่งคุ้มครองกันพื้นที่ 15 เมตร เพื่อเป็นเส้นทางไปประกอบพิธีกรรม

26 ม.ค.60 ชาวเลราไวย์ได้ร้องต่อศาลให้มีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวให้กันพื้นที่จากแนวเขื่อนกั้นคลื่นขึ้นมาบนฝั่ง 15 เมตร เพื่อให้ชาวบ้านใช้ประโยชน์ชั่วคราวเป็นเส้นทางเดินไปยังสถานที่ประกอบพิธีกรรม (บาลัย) และที่จอดเรือ

ประมวลภาพงานรวมญาติชาติพันธุ์ชาวเลปีที่ 7

ชาวเลทั้งสามกลุ่ม มีวิถีทางวัฒนธรรม การแสดงพิธีกรรมที่เรียบง่าย งดงาม เช่น พิธีนอนหาด พิธีลอยเรือ พิธีอาบนำ้ มนต์ งานกินข้าวกลางบ้าน การแสดงรองแง็ง และกาหยง ฯลฯ

วันที่อยู่อาศัยสากล 2559

3 ต.ค.59 เครือข่ายชุมชนเพื่อการปฏิรูปสังคมและการเมือง ร่วมกับเครือข่ายสลัม 4 ภาค และเครือข่ายพีมูฟ รณรงค์วันที่อยู่อาศัยโลก

Pages

Subscribe to RSS - กลุ่มชาติพันธุ์ชาวเลและชนเผ่าพื้นเมือง