มูลนิธิชุมชนไท ผนึกกำลังร่วมสรุปบทเรียนฟื้นฟูผู้ประสบภัยน้ำท่วมอย่างยั่งยืน

วันที่ 10 กพ.60 มูลนิธิชุมชนไท สถาบันพัฒนาองค์กรชุมขน(อวค์การมหาชน) พอช.ภาคใต้ และเครือข่ายผู้ประสบภัยสึนามิ ร่วมกันจัดสรุปบทเรียนพื้นที่ประสบภัยน้ำท่วม เพื่อการฟื้นฟูอย่างยั่งยืน ในอำเภอชะอวดและอำเภอเชียรใหญ่ร่วมกัน ณ ศาลาประชุม บ้านดอนจิก ม.4 ต.ท้องลำเจียก อ.เชียรใหญ่ จ.นครศรีธรรมราช 

คุณนางปรีดา คงแป้น ผู้จัดการมูลนิธิชุมชนไท กล่าวว่า "ภัยพิบัติเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา แต่เราจะอยู่กับภัยพิบัติได้อย่างไรให้ปลอดภัย และยั่่งยืน ซึ่งเมื่อ 12 ปีที่แล้ว มูลนิธิชุมชนไทได้ร่วมกับสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) ลงพื้นที่ผู้ประสบภัยสึนามิ เพื่อจะไปแจกของเช่นกัน แต่เมื่อเราลงไป เราคิดว่า ของที่มีอยู่จะทำอย่างไรให้ผู้ประสบภัยเป็นคนช่วยกันเองให้ได้ เวลาผ่านมา12 ปี เครือข่ายผู้ประสบภัยสึนามิ ยังอยู่ ยังออกมาข่วยเพื่อนผู้ประสบภัยที่อื่น ๆ ตลอดมา เช่น ในวันนี้ เขายังมาข่วยน้ำท่วมนครศรีธรรมราช ในขณะเดียวกัน เขายังมีทีมหนุนและพร้อมอยู่ในพื้นที่ แล้ววันนี้

เราเห็นชัดว่าหลักการนี้ใช้ได้ เพราะผู้ประสบภัย นครศรีฯ ก็สามารถใช้บทเรียนเดียวกัน และเดินมาถึงวันนี้ได้ ดังนั้น ในวันนี้เรามาร่วมกันสรุปบทเรียนของเราด้วยกัน เพื่อจะเดินหน้าต่อไป ให้เกิดแผนฟื้นฟูชุมชน และเตรียมพร้อมรับมือภัยพิบัติอย่างยั่งยืน โดยพวกเราเองให้ได้"

การจัดกระบวนการให้ผู้ประสบภัยสรุปบทเรียน ด้วยการ แบ่งผู้ประสบภัยจากทุกศูนย์ ทั้ง 8 ศูนย์ ออกเป็น 5 กลุ่ม  เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ซึ่งกันและกัน โดยให้โจทย์ดังนี้
1. เหตุการณ์ภัยพิบัติที่บ้านเราเกิดขึ้นจากปัจจัยอะไร และรูปแบบเป็นอย่างไร
2. เมื่อเกิดน้ำท่วมขึ้นเราเริ่มทำอะไรบ้าง และทำอย่างไรบ้าง ทำไมเราถึงทำแบบนั้น
3. สิ่งที่เราทำในขณะนั้นมีปัญหาอะไรบ้าง เราแก้ปัญหาอย่างไร และใครร่วมกับเราบ้าง

จากโจทย์ ให้ทุกคนเล่าให้เพื่อน ๆ ฟังทีละคน และทำสรุปเพื่อมาเล่าให้กลุ่มใหญ่ฟังด้วย จะทำให้พวกเราได้เรียนรู้กันและกัน

 

 

 

 

 

 

หลังจากได้รับโจทย์แล้วแต่ละกลุ่ม แลกเปลี่ยนกันอย่างสนุกสนาน ผู้เข้าร่วม มีทั้งผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วย สมาชิก อบต. ผู้ประสบภัยเอง กว่า 60 คน แล้วแต่ละกลุ่มได้มานำเสนอกลุ่มใหญ่ และในช่วงบ่าย เราให้แบ่งกลุ่มอีกครั้ง โดยครั้งนี้จะแบ่งตามศูนย์ผู้ประสบภัยของตนเอง ทั้ง 8 ศูนย์ ให้คิด แผนของตัวเอง โดยมีโจทย์ให้ คือ
1. อะไรบ้างที่คิดว่าเป็นความเดือดร้อนของเราที่จำเป็นในการฟื้นฟูจากนี้ไป
2. เราจะฟื้นฟูอย่างไร ร่วมกับใครได้บ้าง และอะไรที่เราต้องขอความช่วยเหลือจากภายนอก
3. เราจะมีข้อเสนออะไร กับตัวเอง ท้องถิ่น จังหวัด และนโยบาย อย่างไรบ้าง

เมื่อได้รับโจทย์แล้ว แต่ละกลุ่มคิดกันอย่างจริงจัง ก่อนมานำเสนอในกลุ่มใหญ่ต่อไป

หลังจากนั้นคุณสุวัฒน์ คงแป้น รองผู้อำนวยการ พอช.ภาคใต้ ชี้ให้เห็นว่า สิ่งที่เราคิด สิ่งที่เราทำกันมา เป็นเรื่องคุณค่าของผู้ประสบภัย ซึ่งนี่คือจุดเปลี่ยนที่จะสร้างชุมชนเข้มแข็งในอนาคต เราจะเขื่อมโยงกับสภาองค์กรชุมชน ซึ่งมี พ.ร.บ.และหลายตำบลก็จัดตั้งแล้ว

การฟื้นฟูชุมชนหลังประสบภัยและการเตรียมความพร้อมรับมือภัยพิบัติ คือหัวใจสำคัญของสภาองค์กรชุมชนตำบลในพื้นที่เสี่ยง ที่ พอช.จะสนับสนุน ให้เกิดแผนตำบล แผนชุมชนต่อไปได้ แต่วันนี้ เราจะร่วมกัน เพื่อให้ชุมชนฟื้นตัว และเข้มแข็งอย่างยั่งยืน โดยจะใช้กฎหมาย และเครื่องมือที่มี เข้ามาข่วย อย่างจริงจัง

ในช่วงท้ายของการสรุปบทเรียนนั้น ทางผู้ประสบภัยได้เสนอให้จัดตั้งเครือข่าย คือ "เครือข่ายผู้ประสบภัยน้ำท่วมชะอวด-เชียรใหญ่" พร้อมมีผู้แทนเป็นคณะประสานงานเพื่อหนุนเสริมกัน
 

นี่คือเพียงกระบวนการส่วนหนึ่ง ที่เพื่อให้เกิดความเข้าใจ เกิดการสร้างคนสู่ความยั่งยืนของชุมชนผู้ประสบภัยต่อไป