ม.รังสิต คณะนิติศาสตร์และคณะนวตกรรม ช่วยรับเอกสารยื่นคำขอรับรองคนไทยพลัดถิ่น

เมื่อวันที่ 18-23 พฤษภาคม 2560 มหาลัยเพื่อชุมชนและสังคม ทีมจากนักศึกษามหาวิทยาลัยรังสิต คณะนิติศาสตร์ และคณะนวตกรรม นำโดย อ.วิชา มหาคุณ อ.สุนีย์ ไชยรส อ.คมสัน โพธิ์คง และอาจารย์อีกหลายท่าน ลงพื้นที่คนไทยพลัดถิ่นจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ (อ.ทับสะแก อ.บางสะพาน) เพื่อให้นักศึกษา / อาจารย์ ช่วยรับเอกสารยื่นคำขอรับรองคนไทยพลัดถิ่น ตามกฎหมายสัญชาติ ฉบับที่ 5 พ.ศ.2555 ซึ่งกฎหมายนี้ออกมา 5 ปีแล้วยังมีพี่น้อง "เชื้อสายไทย" ที่ไม่ได้คืนสัญชาติอีกจำนวนมาก การปฏิบัติการครั้งนี้ เป็นการปฏิบัติการตาม MOU ระหว่าง กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย มหาวิทยาลัยทักษิณ มหาวิทยาลัยรังสิต สำนักงานประสานการพัฒนาสังคมสุขภาวะ  (สปพส.) มูลนิธิชุมชนไท (มชท.)  สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (สำนักงาน กสม.) และเครือข่ายแก้ปัญหาการคืนสัญชาติคนไทย เมื่อวันที่ 16 มกราคม 2559 

ครั้งนี้เป็นอีกครั้งหนึ่งสำหรับโครงการความร่วมมือเพื่อการคืนสิทธิ์คืนศักดิ์ศรีให้กับคนไทยพลัดถิ่น เป็นปฏิบัติการครั้งที่ 4 ในพื้นที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นการลงพื้นที่ปฏิบัติการในอำเภอทับสะแก ก่อนเข้าสู่กระบวนการรับคำขอฯ ต่อไป

นายอนันตชัย กล่าวว่า มีสถานการณ์ในพื้นที่ คือ กลุ่มที่ 1 มีคนไทยพลัดถิ่นเขตอำเภอทับสะแกจำนวน 40 คนที่ผ่านขั้นตอนการยื่นคำขอฯและได้รับใบตอบรับแล้ว และ กลุ่มที่ 2 มีอีก 61 รายชื่อคนไทยพลัดถิ่นที่เข้าสู่ขั้นตอนการตรวจสอบเอกสาร การสอบปากคำ ที่ได้รับรองเอกสารแล้ว เหลือแค่การพิมพ์ลายนิ้วมือและออกใบตอบรับฯ ซึ่งทั้ง 2 กลุ่มนี้ เป็นผลจากปฏิบัติการร่วมครั้งที่ผ่านมา

ครั้งนี้ นักศึกษาคณะนิติศาสตร์และนักศึกษาวิทยาลัยนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต จำนวน 62 คน รวมกับอาจารย์เกือบ 10 คน ลงมาช่วยในปฏิบัติการ พวกเขามาในฐานะ "ผู้ช่วยเหลือเจ้าหน้าที่" ตามคำสั่งจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ภายใต้บันทึกความร่วมมือฯ นับเป็นการขยายผลเพื่อให้เกิดคุณภาพในการช่วยเหลือคนไทยพลัดถิ่นได้เข้าสู่กระบวนการพิสูจน์รับรองความเป็นคนไทยพลัดถิ่นตามเจตนารมณ์ของกฎหมาย เพื่อให้คนไทยในประวัติศาสตร์ได้มีตัวตนในปัจจุบัน

อาจารย์สุนีย์ ไชยรส จากวิทยาลัยนวัตกรรมสังคมกล่าวช่วงหนึ่งในพิธีเปิดว่า "พวกเราจะเกาะติดติดตาม แม้จะจบขั้นตอนระดับอำเภอและระดับจังหวัดไปแล้วก็ยังมีขั้นตอนในระดับคณะกรรมการพิสูจน์รับรองความเป็นคนไทยพลัดถิ่น ซึ่งเป็นคณะที่จะพิจารณาชี้ขาดว่าใครจะได้คืนสิทธิ์ตามกฎหมาย  ทุกครั้งที่ลงมา เราจะเห็นความร่วมมือร่วมใจของพี่น้องคนไทยพลัดถิ่น ทุกครั้งเราเห็นพลังความเป็นเครือข่ายและเราจะไปสู่เป้าหมายด้วยกัน"

ศาสตราจารย์พิเศษ วิชา มหาคุณ  คณบดีคณะนิติศาสตร์ กล่าวตอนหนึ่งว่า "เรามาช่วยกัน ช่วยพี่น้องคนไทยที่ยากลำบากมาแสนนานให้ได้รับสิทธิ์ทัดเทียมคนไทยทั่ว ๆ ไป"

ในการปฏิบัติการครั้งนี้ จังหวัดประจวบฯ แจ้งว่าขอเวลาเคลียร์ระบบเอกสารไม่เกินหนึ่งเดือน ก็จะดำเนินการในส่วนของรายชื่อค้างเก่า 101 คนได้ (2 กลุ่มแรก)     
 

บันทึกข้อตกลง

ว่าด้วยความร่วมมือด้านการพิสูจน์และการรับรองความเป็นคนไทยพลัดถิ่น

ระหว่าง

กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย  กับ  มหาวิทยาลัยทักษิณ  

 มหาวิทยาลัยรังสิต  สำนักงานประสานการพัฒนาสังคมสุขภาวะ  (สปพส.)

มูลนิธิชุมชนไท (มชท.)  และ สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (สำนักงาน กสม.)

--------------------------------------------

กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย กับ มหาวิทยาลัยทักษิณ มหาวิทยาลัยรังสิต สำนักงานประสานการพัฒนาสังคมสุขภาวะ (สปพส.) มูลนิธิชุมชนไท (มชท.) และ สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (สำนักงานกสม.) โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

มีความเห็นร่วมกันจะประสานความร่วมมือในการดำเนินการแก้ไขปัญหาสถานะและสิทธิบุคคลของคนไทยพลัดถิ่น  โดยเฉพาะกลุ่มคนไทยพลัดถิ่น  ซึ่งเป็นกลุ่มเชื้อสายไทยที่ต้องกลายเป็นคนในบังคับของประเทศอื่น เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงอาณาเขตของราชอาณาจักรไทย และได้อพยพเข้ามาอาศัยอยู่ในประเทศไทยเป็นระยะเวลาหนึ่งและมีวิถีชีวิตเป็นคนไทย ซึ่งได้รับการสำรวจตามกฎหมายว่าด้วยการทะเบียนราษฎร ภายใต้หลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่คณะรัฐมนตรีกำหนดรวมถึงบุตรของคนไทยพลัดถิ่นที่ยังไม่ได้สัญชาติไทยโดยการเกิด ให้ได้รับการแก้ปัญหาเรื่องสถานะบุคคลและสัญชาติอย่างถูกต้องรวดเร็ว เป็นธรรมและทั่วถึงภายใต้หลักเกณฑ์และวิธีการที่กฎหมายกำหนด

ความรับผิดชอบ

กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย   รับผิดชอบเรื่อง

  1. การสนับสนุนการขับเคลื่อนงานด้านสถานะบุคคลและสัญชาติของจังหวัดและอำเภอโดยส่งเจ้าหน้าที่ส่วนกลางไปร่วมกับอำเภอ ในการรับคำขอและตรวจสอบพยานหลักฐานที่ใช้ประกอบการพิสูจน์และรับรองความเป็นคนไทยพลัดถิ่น ในพื้นที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จังหวัดชุมพร จังหวัดระนอง และจังหวัดอื่นๆที่มีกลุ่มเป้าหมายในการแก้ปัญหาเป็นจำนวนมาก
  2. การสนับสนุนบุคลากรในการฝึกอบรมให้ความรู้ด้านกฎหมายและระเบียบปฏิบัติเกี่ยวกับงานสัญชาติ ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับคนไทยพลัดถิ่นรวมถึงแนะนำขั้นตอนการปฏิบัติต่างๆ ตามที่กฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องกำหนด ผู้มีคุณสมบัติขอพิสูจน์และรับรองความเป็นคนไทยพลัดถิ่น การจัดทำผังเครือญาติ การสอบปากคำ และการยื่นคำขอฯ ตามแบบฟอร์มต่างๆ ฯลฯ ให้กับนักศึกษามหาวิทยาลัยรังสิต และมหาวิทยาลัยทักษิณ รวมถึงเจ้าหน้าที่มูลนิธิชุมชนไท ที่จะไปปฏิบัติงานในพื้นที่จังหวัด อำเภอ ตามที่หน่วยงานดังกล่าวร้องขอ
  3. การประสานงานกับจังหวัดและอำเภอเป้าหมายเพื่อให้การสนับสนุนและมีส่วนร่วมในการปฏิบัติงานกับนักศึกษา คณาจารย์และบุคลากรของมหาวิทยาลัยรังสิต มหาวิทยาลัยทักษิณ และมูลนิธิชุมชนไทและตามกรอบภารกิจที่ตกลงร่วมกันภายในระยะเวลาที่กำหนด

มหาวิทยาลัยทักษิณ   มหาวิทยาลัยรังสิต รับผิดชอบเรื่อง

  1. การเผยแพร่ให้ความรู้ด้านกฎหมายเกี่ยวกับสัญชาติ แก่กลุ่มคนไทยพลัดถิ่น รวมทั้งจัดทำแผ่นพิมพ์หรือแผ่นพับแจกจ่ายความรู้เกี่ยวกับกฎหมายสัญชาติ และเรื่องอื่นที่ประชาชนควรรู้
  2. การสนับสนุนการปฏิบัติงานของอำเภอโดยการจัดการบุคลากร (นักศึกษา)เพื่อเป็นผู้ช่วยเหลือเจ้าหน้าที่ส่วนกลางของกรมการปกครอง จังหวัดและอำเภอ ในการรับคำร้อง ให้คำแนะนำกับผู้ยื่นคำร้อง การเตรียมพยานหลักฐานการจัดทำเอกสารที่เกี่ยวข้อง เช่น การจัดทำผังเครือญาติ รวมถึงการช่วยสอบและบันทึกถ้อยคำผู้ขอพิสูจน์ความเป็นคนไทยพลัดถิ่นและบุคคลที่เกี่ยวข้อง ในแบบฟอร์มหรืออื่นๆ เพื่อพิสูจน์และรับรองความเป็นคนไทยพลัดถิ่น และงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการแก้ไขปัญหาสถานะบุคคลและสัญชาติภายใต้กรอบภารกิจที่ตกลงร่วมกันกับกรมการปกครอง

มูลนิธิชุมชนไท (มชท.) และสำนักงานประสานการพัฒนาสังคมสุขภาวะ (สปพส.)

  1. การเผยแพร่ให้ความรู้ด้านกฎหมายที่เกี่ยวกับสัญชาติ แก่กลุ่มคนไทยพลัดถิ่น รวมทั้งจัดทำแผ่นพิมพ์หรือแผ่นพับแจกจ่ายความรู้ด้านกฎหมายเกี่ยวกับสัญชาติ
  2. การสนับสนุนการปฏิบัติงานในพื้นที่ เพื่อการดำเนินการพิสูจน์และรับรองความเป็นคนไทยพลัดถิ่น โดยการสนับสนุนงบประมาณ วัสดุอุปกรณ์และสิ่งจำเป็นต่อการปฏิบัติงานอื่นๆ ตามความเหมาะสม

สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (สำนักงาน กสม.) รับผิดชอบเรื่อง

  1. การติดตามประเมินผลการดำเนินการแก้ไขปัญหาสิทธิสถานะบุคคล การตรวจ ติดตามสถานการณ์สิทธิมนุษยชนโดยรวมของกลุ่มบุคคลที่มีปัญหาสิทธิและสถานะโดยเฉพาะกลุ่มคนไทยพลัดถิ่น รวมถึงการประสานการแก้ไขปัญหากรณีร้องเรียนของคนไทยพลัดถิ่น
  2. การจัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย และข้อเสนอแนะทางกฎหมายที่พบว่ามีความจำเป็น หรือเป็นปัญหาอุปสรรคในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิสถานะบุคคลแก่คนไทยพลัดถิ่นเพื่อเสนอต่อสภานิติบัญญัติ รัฐบาล และหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง หลังจากที่คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้พิจารณาเห็นชอบแล้ว

การลงนามและการใช้บังคับ

บันทึกข้อตกลงนี้ได้จัดทำเป็นคู่ฉบับมีข้อความตรงกัน ผู้มีอำนาจลงนามของทุกฝ่ายได้อ่านและทำความเข้าใจความในบันทึกข้อตกลงเป็นอย่างดีแล้วเห็นว่าถูกต้องตามความประสงค์ จึงได้ลงนามไว้เป็นสำคัญต่อหน้าพยานของทุกฝ่าย และเก็บรักษาไว้ฝ่ายละหนึ่งฉบับ โดยกำหนดให้มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ผู้ที่มีอำนาจลงนามของทุกฝ่ายได้ลงนามในบันทึกข้อตกลงต่อไป ทั้งนี้ หากปรากฎว่า มีปัญหาอุปสรรคใดๆในระหว่างการดำเนินกิจกรรมตามข้อตกลง หรือผู้มีอำนาจลงนามทุกฝ่ายพิจารณาแล้วเห็นสมควรให้มีการทบทวน  ให้หน่วยงานทั้งหมดร่วมกันทบทวนและพัฒนาบันทึกข้อตกลงดังกล่าว เพื่อให้เกิดประโยชน์ร่วมกันต่อไปในอนาคต